Historia

Dawno, dawno temu w Krakowie….woda pobierana była z zanieczyszczonych studni, ścieki wylewane były na ulice, panowało wiele chorób i epidemii. Średnia długość życia mieszkańców Krakowa w XIX wieku wynosiła zaledwie 30 lat! Budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej uniemożliwiały liczne najazdy. Sytuacja sanitarna miasta była dramatyczna co potwierdzały liczne epidemie i wysoka śmiertelność krakowian. Musiało upłynąć wiele lat zanim mieszkańcy Krakowa zrozumieli, jak ważna jest troska o higienę i względy sanitarne.
 
 

Z przeszłości w przyszłość - poznaj historię Wodociągów Krakowskich


Od XIII do XIX wieku

1286 r.

Sprowadzenie wody

Książę Leszek Czarny potwierdza wcześniejszy przywilej sprowadzenia wody z Rudawy w Mydlnikach sztucznie przekopanymi kanałami do klasztoru oo. Dominikanów.


Sieć hydrograficzna okolic średniowiecznego
Krakowa wg Klemensa Bąkowskiego.

ok. 1330 r.

"Rudawa" w fosach miejskich

Wody Rudawy zostają wpuszczone do fos miejskich.


Sposób zabezpieczenia brzegów rzeki
drewnianymi palami – kasztowaniem.

1395 r.

Kanał wzdłuż ul.Szpitalnej

Rajca miejski Mikołaj Dąbrowa buduje kanał wzdłuż ul. Szpitalnej.


Fragment XIV wiecznego przewodu kanalizacyjnego.

1397 r.

Podziemny kanał ściekowy

Dokumenty miejskie wspominają o istnieniu podziemnego kanału ściekowego w rejonie ul.Wiślnej.


Konstrukcja beczki na pomyje (rys. Wiktor Zin).

1431 r.

Podatek za korzystanie z wodociągu

Uchwalono obowiązek odprowadzania osobnego podatku za korzystanie z wodociągu.


XV- wieczny przewód wodociągowy z wyżłobioną szczeliną, w której
osadzony był łącznik (buksa). W górnej części przewodu widoczny jest
klocek pełniący funkcję zaworu.

1502 r.

Budowa wodociągu do Zamku Królewskiego

Budowa rurmusa* i urządzeń dostarczających wodę do zamku królewskiego na Wawelu.


Koło łyżkowe w kształcie gwiazdy – pierwotna forma
koła wodnego do napędu podnośnika kubełkowego
wg Filona (ok. 230 r.p.n.e.).


*rurmus – zespół urządzeń do zwiększenia ciśnienia wody (R.Wierzbicki, Wodociągi Krakowa)

1521 r.

Nowy rurmus

W związku z pogłębiającym się brakiem wody w mieście król Zygmunt I nakazuje budowę nowego rurmusa.


Rząp drewniany. Alegoria końca suszy. 

*rurmus – zespół urządzeń do zwiększenia ciśnienia wody (R.Wierzbicki, Wodociągi Krakowa)
 

1818 - 1820 r.

Kolektor kanalizacyjny

Wybudowano kolektor kanalizacyjny, biegnący od Dolnych Młynów przez pl. Szczepański, ul. Poselską i obecny
pl. Na Groblach do zakola Wisły pod Wawelem.


Ulica Floriańska (ok. 1880). Po obu stronach widoczne
brukowane rynsztoki.

 

1821 - 1824 r.

Drugi kolektor kanalizacyjny

Wybudowano drugi kolektor kanalizacyjny, biegnący od wylotu ul. Siennej, za kościołami św. Piotra i Pawła
oraz św. Marcina, do koryta Starej Wisły na tyłach ogrodu misjonarzy.


Plan Krakowa z ok. 1898 r.
 

1866 r.

Inicjatywa Józefa Dietla

Prezydent Józef Dietl występuje z inicjatywą budowy nowoczesnego wodociągu dla Krakowa.


Józef Dietl- prezydent Krakowa w latach 1866-1874.
Inicjator i wielki orędownik budowy wodociągu miejskiego.

 

XX wiek

14.02.1901 r.

Wodociąg Królewskiego Stołecznego Miasta Krakowa

Powstało przedsiębiorstwo „Wodociąg Królewskiego Stołecznego Miasta Krakowa”;
uroczyste uruchomienie wodociągu na Bielanach.



Widok Zakładu Wodociągowego na Bielanach po pierwszej rozbudowie.

 

1913 r.

Dworzec Wodociągowy

Ukończono budowę Dworca Wodociągowego przy ul. Senatorskiej (obecna siedziba Wodociągów Krakowskich).


Dworzec Wodociągowy przy ul. Senatorskiej.

 

1919 r.

Warsztaty naprawy i budowy wodomierzy

Utworzono własne warsztaty naprawy i budowy wodomierzy z powodu trudności zaopatrzeniowych jakie pojawiły
się w latach powojennych.


Obcinarka do rur.

1935 r.

Wspólne przedsiębiorstwo - Miejskie Wodociągi i Kanalizacja

Połączono oddział Kanalizacji, podlegający wcześniej Wydziałowi Budowlanemu Zarządu Miasta z Wodociągiem Miejskim, tworząc wspólne przedsiębiorstwo "Miejskie Wodociągi i Kanalizacja”.


Brygada kanałowa Imiołka.

1951 r.

Powstanie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Krakowie

Powstało przedsiębiorstwo państwowe o nazwie Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji  w Krakowie (MPWiK) w wyniku przekształcenia zakładu "Miejskie Wodociągi i Kanalizacja".


Dyspozytornia na terenie Dworca Wodociągowego przy
ul. Senatorskiej: pogotowie wodociągowe,
stacja sygnalizacyjna i telefoniczna.

1955 r.

Zakład Uzdatniania Wody Rudawa

Rozpoczął prace Zakład Uzdatniania Wody Rudawa.


Zakład Uzdatniania Wody Rudawa. Budynek filtrów
pospiesznych po rozbudowie.

1958 r.

Pierwsza w Polsce doświadczalna oczyszczalnia ścieków

Uruchomiono pierwszą w Polsce oczyszczalnię doświadczalną w celu opracowania technologii dla przyszłej oczyszczalni ścieków w Płaszowie.


Budowa Oczyszczalni Ścieków Płaszów - budowa osadników Dorra.

1960 r.

Zakład Uzdatniania Wody Dłubnia

Oddano do eksploatacji Zakład Uzdatniania Wody Dłubnia.


Zakład Uzdatniania Wody Dłubnia.

1966 r.

Pierwsze samochody specjalistyczne

Zakupiono pierwsze specjalistyczne samochody wyposażone w urządzenia do czyszczenia kanałów.


Samochody specjalistyczne.
 

1974 r.

Oczyszczalnia Ścieków Płaszów

Oddano do eksploatacji Oczyszczalnię Ścieków Płaszów (w połowie 1976 r. osiągnęła założoną w projekcie przepustowość 132 tys. m³/dobę).


Oczyszczalnia Ścieków Płaszów.

1974 r.

Zakład Uzdatniania Wody Raba

Rozpoczął prace Zakład Uzdatniania Wody Raba.


Zakład Uzdatniania Wody Raba.

1979 r.

Deficyt wody na terenie miasta

Początki nasilającego się w późniejszych latach deficytu wody na terenie miasta. Krakowianie coraz częściej ustawiali się w kolejkach do studni osiedlowych aby zdobyć choć trochę wody.


Studnia publiczna

1985 - 1987 r.

Zbiornik retencyjny w Dobczycach

Napełnianie zbiornika dobczyckiego stanowiącego ujęcie wody dla ZUW Raba.


Zapora w Dobczycach.

1994 r.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna

Przekształcono "MPWiK w Krakowie" w jednoosobową spółkę pod nazwą
"Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna".

1997 r.

Podatkowa Grupa Kapitałowa

Wodociągi Krakowskie wraz z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym i Miejskim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej przystąpiły do krakowskiej Podatkowej Grupy Kapitałowej, w której funkcję zarządczą pełni Krakowski Holding Komunalny S.A.

1999 r.

Oczyszczalnia Ścieków Kujawy

Rozpoczęła pracę Oczyszczalnia Ścieków Kujawy (etap I).


Oczyszczalnia Ścieków Kujawy po zakończeniu I etapu budowy.

2000 r.

Unijna dotacja dla Oczyszczalni Ścieków Płaszów

Przyznano unijną dotację dla projektu rozbudowy Oczyszczalni Ścieków Płaszów.


 

XXI wiek

2002 r.

Zakończono rozbudowę Oczyszczani Ścieków Kujawy

Ukończono II etap budowy Zakładu Oczyszczania Ścieków Kujawy oraz uruchomiono system produkcji energii z biogazu.


Oczyszczalnia Ścieków Kujawy.

2003 r.

Modernizacja i rozbudowa Oczyszczalni Ścieków Płaszów

Rozpoczęto projekt "Oczyszczalnia Ścieków Płaszów II w Krakowie" – I projekt współfinansowany ze środków unijnych.


Oczyszczalnia Ścieków Płaszów przed i po rozbudowie

2006 r.

Certyfikat Akredytacji

Centralne Laboratorium MPWiK S.A. uzyskało Certyfikat Akredytacji.


Centralne Laboratorium.

31.03.2006 r.

Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap I

Podpisanie umowy o dofinansowanie projektu ze środków unijnych „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap I”.



Kolektor ściekowy po renowacji panelami GRP w ul.Daszyńskiego.

31.12.2010 r.

Zakończenie 2 projektów współfinansowanych ze środków unijnych

Zakończono 2 projekty współfinansowane ze środków unijnych:

Stacja Termicznej Utylizacji Osadów.

2012 r.

Zielona energia

Uruchomiono doświadczalną elektrownię fotowoltaiczną, kogenerację na terenie Oczyszczalni Ścieków Płaszów oraz turbinę na tranzycie wody z Zakładu Uzdatniania Wody Raba.


Farma fotowoltaiczna/ turbina na tranzycie wody/kogeneracja.

2013 r.

Centralna Stacja Zlewcza Nieczystości Ciekłych

Rozpoczęła prace Centralna Stacja Zlewcza Nieczystości Ciekłych na terenie Oczyszczalni Ścieków Płaszów.


Stacja Zlewcza Nieczystości Ciekłych.

28.03.2013 r.

Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap II

Podpisanie umowy o dofinansowanie projektu ze środków unijnych
„Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap II”.


Oczyszczalnia Ścieków Kujawy: osadniki wstępne, osadniki wtórne,
reaktory biologiczne

21.11.2013 r.

Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap III

Podpisano umowę o dofinansowanie projektu ze środków unijnych
„Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap III”.


Wnętrze zbiornika wody pitnej na Górce Narodowej.

2014 r.

System dezynfekcji promieniami ultrafioletowymi

Uruchomiono system dezynfekcji promieniami ultrafioletowymi w Zakładzie Uzdatniania Wody Raba.


Zakład Uzdatniania Wody Raba – instalacja UV do dezynfekcji wody.

13.02.2015 r.

Gospodarka wodno- ściekowa w Krakowie - Etap IV

Podpisano umowę o dofinansowanie projektu ze środków unijnych 
„Gospodarka wodno- ściekowa w Krakowie - Etap IV”.


Przebudowa magistral oraz sieci wodociągowej z przyłączami
w nowoprojektowanej ul. Kuklińskiego w Krakowie.

31.12.2015 r.

Zakończenie 3 projektów współfinansowanych ze środków unijnych

Zakończono 3 projekty współfinansowane ze środków unijnych:
  • „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap II”,
  • „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap III” oraz
  • „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap IV”.


Panele GRP przeznaczone do renowacji sieci kanalizacyjnej.

14.02.2016 r.

115 lat Wodociągów Krakowskich

Z dniem 14.02.2016 r. Wodociągi Krakowskie rozpoczęły obchody Jubileuszu -
115 lat temu uruchomiono „Wodociąg Królewskiego Stołecznego Miasta Krakowa”.